สาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา :: โรงเรียนนครสวรรค์
ระบบงานวัดผลการเรียนนักเรียนโรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม ::
 
        คำอธิบายรายวิชา
        ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
        การวัดและการประเมิน
        แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
        เนื้อหาบทที่ 1
 
5555
       1.1 ความสำคัญ และหลักการของกระบวนการสร้างเสริม และดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย
       1.2 ระบบประสาท
       1.3 ระบบสืบพันธุ์
       1.4 ระบบต่อมไร้ท่อ
        เนื้อหาบทที่ 2
        เนื้อหาบทที่ 3
        เนื้อหาบทที่ 4
        เนื้อหาบทที่ 5
        เนื้อหาบทที่ 6
        เนื้อหาบทที่ 7
        เนื้อหาบทที่ 8
        เนื้อหาบทที่ 9
        เนื้อหาบทที่ 10
   

1.1 ความสำคัญ และหลักการของกระบวนการสร้างเสริม และดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย
               เมื่อกล่าวถึงความสำคัญของกระบวนการสร้างเสริม และดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย มนุษย์จะดำรงอยู่ได้ด้วยการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกร่างกาย การแบ่งส่วนประกอบของร่างกายออกเป็นระบบต่าง ๆ จะช่วยให้เข้าใจการทำงานของระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้องง่ายขึ้น ระบบต่าง ๆ ในร่างกายต้องพึ่งพาและทำงานสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด เช่น ระบบย่อยอาหารต้องมีน้ำย่อย ซึ่งหลั่งออกมาภายใต้การควบคุมของระบบต่อมไร้ท่อและระบบประสาท อาหารที่ย่อยแล้วจะถูกดูดซึมเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิตเพื่อนำไปเก็บสะสมหรือส่งต่อไปยังเซลล์ต่าง ๆ เป็นต้น ดังนั้นระบบทุกระบบในร่างกายต้องทำงานสัมพันธ์กัน หากมีอวัยวะหรือระบบใดทำงานผิดปกติ ก็ย่อมส่งผลกระทบต่อระบบอื่น ๆ ต่อเนื่องกันเป็นลูกโซ่ เช่น ความเครียดในระบบประสาทส่งผลให้การทำงานของระบบย่อยอาหารผิดปกติไปด้วย เป็นต้น ด้วยเหตุนี้เราจึงต้องรักษาสุขภาพร่างกายให้สมบูรณ์แข็งแรงอยู่เสมอ เพื่อดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกายให้อยู่ในภาวะปกติ
                ดังนั้น แนวความคิดเดิมที่ว่า การดูแลสุขภาพ คือการเยียวยารักษา เมื่อร่างกายเกิดอาการเจ็บป่วย หรือมีความผิดปกติเกิดขึ้น จึงเป็นแนวคิดที่ไม่ถูกต้อง เพราะการรอให้เกิดการเจ็บป่วยขึ้นแล้วค่อยดูแลสุขภาพ อาจทำให้สายเกินกว่าที่จะรักษาความเจ็บป่วย หรือการเกิดโรคให้หายได้อย่างทันท่วงทีในปัจจุบันแนวคิดดังกล่าวจึงได้เปลี่ยนมาเน้นการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันโรคก่อนที่จะเจ็บป่วย โดยถือว่าเป็นการป้องกันไว้ดีกว่าแก้ไขทีหลังนั่นเอง ซึ่งหลักการสร้างเสริมสุขภาพจะได้กล่าวในหัวข้อต่อไป อย่างไรก็ตาม คงไม่มีใครปฏิเสธว่าการมีสุขภาพดีเป็นที่ปรารถนาของทุกคน ดังนั้นนักเรียนจึงควรบำรุงสุขภาพร่างกายของตนให้สามารถดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

                หลักการของกระบวนการสร้างเสริมและดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่าง ๆในร่างกาย มีแนวทางในการปฏิบัติ ดังนี้

  1. รักษาอนามัยส่วนบุคคล ได้แก่ อาบน้ำให้สะอาดทุกวัน สระผมอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ตัดเล็บมือเล็บเท้าให้สั้น ถ่ายอุจจาระให้เป็นเวลาทุกวัน สวมใส่เสื้อผ้าที่สะอาดไม่อับชื้น ซึ่งการรักษาความสะอาดนอกจากช่วยป้องกันโรคภัยแล้ว ยังช่วยเสริมบุคลิกภาพให้ดีขึ้นอีกด้วย
  2. บริโภคอาหารให้ถูกต้องและเหมาะสม โดยคำนึงถึงคุณค่าทางโภชนาการและความสะอาด ปลอดภัย เช่นรับประทานให้ครบ 5 หมู่ ในปริมาณที่พอเหมาะ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดและของหมักดอง ดื่มน้ำให้สะอาดอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว
  3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ การออกกำลังกายจะช่วยให้ร่างกายกระปรี้กระเปร่า จิตใจเบิกบานแจ่มใส เสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค จึงควรออกกำลังกายเป็นประจำอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง และเลือกกิจกรรมการออกกำลังกายให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและวัย
  4. พักผ่อนให้เพียงพอ การพักผ่อนเป็นการผ่อนคลายความตึงเครียดและลดความเมื่อยล้าทั้งทางร่างกายและจิตใจ การพักผ่อนที่ดีที่สุดคือ การนอนหลับ ควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย เช่น วัยรุ่นควรนอนหลับวันละ 8-10 ชั่วโมง เป็นต้น นอกจากนี้ การพักผ่อนยังปฏิบัติได้หลายวิธี เช่นการปลูกต้นไม้ การฟังดนตรี การชมภาพยนตร์ ฯลฯ แล้วแต่จะเลือกตามความพึงพอใจของแต่ละบุคคล
  5. ทำจิตในให้ร่าเริงแจ่มใสอยู่เสมอ การทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใส เป็นวิธีผ่อนคลายความเครียดและความวิตกกังวลอีกอย่างหนึ่งที่ส่งผลต่อสุขภาพจิตและสุขภาพกาย ดังนั้นเมื่อมีปัญหาไม่สบายใจควรหาทางผ่อนคลาย โดยปรึกษาผู้ที่อยู่ใกล้ชิดที่ไว้ใจได้ หรือหาสิ่งบันเทิงใจ เช่นฟังเพลง เล่นกีฬา เป็นต้น
  6. หลีกเลี่ยงอบายมุขและสิ่งเสพติดให้โทษ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ล้วนบั่นทอดสุขภาพและนำมาสู่โรคต่าง ๆ นอกจากนี้ไม่ควรสำส่อนทางเพศ และรู้จักการป้องกันการติดโรคทางเพศสัมพันธ์
  7. ตรวจเช็คร่างกาย เช่น ชั่งน้ำหนักเป็นประจำ เพื่อควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ และสำหรับผู้ที่มีอายุมากกว่า 30 ปีขึ้นไป ควรตรวจวัดความดันเลือดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจเช็คร่างกายอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

 
               นอกจากนี้ เราควรดูแลเอาใจใส่การทำงานของอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย เช่น ตา หู จมูก ผิวหนัง ฯลฯ ให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์และทำงานได้ตามปกติ เพราะหากอวัยวะสำคัญเหล่านี้ทำงานผิดปกติ จะส่งผลเสียหายร้ายแรงตามมา และหากพบอาการผิดปกติควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที
                ร่างกายของคนเราประกอบด้วย ระบบอวัยวะหลายระบบ ซึ่งนักเรียนได้ศึกษาไปบ้างแล้วในระดับชั้นที่ผ่านมา และในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 นี้ นักเรียนจะได้ศึกษาเกี่ยวกับระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และระบบต่อมไร้ท่อ
สาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา :: โรงเรียนนครสวรรค์